Astronomische
Jaarklok

Explore motion.
Understand time.

DAGLICHT

Nog daglicht—
Zon op—
Zon onder—
◉
AARDASHELLING23,44°

De oorsprong van onze seizoenen.

ZONAARDE · NU
Heliocentrisch · noordelijke eclipticapool

Ringkleuren: noordelijk halfrond

Waarvoor gebruik je OrbitalArcs? ↓
TERWIJL JE HIER BENT, REIZEN WE
0 km

En toch voelt alles stil.

KIJK. ONTDEK. ONDERZOEK.

Jouw plek in een bewegend jaar.

OrbitalArcs maakt zichtbaar wat je dagelijks merkt: de zon komt op, dagen veranderen van lengte en seizoenen volgen elkaar op.

01 / EDUCATIEF

Begrijp waarom het verandert

Voor leerlingen, docenten, gezinnen en nieuwsgierige kijkers. Draai de aarde, speel een dag of jaar af en ontdek hoe aardashelling en zonlicht de seizoenen bepalen.

  • Vergelijk zomer en winter op beide halfronden.
  • Doorloop de seizoenenles met meerkeuzevragen.
  • Onderzoek dag, nacht en tijd met de interactieve aarde.
02 / ONDERZOEK

Van kijken naar gegevens

Voor astronomieliefhebbers, studenten en dataverkenners. Kies een tijdstip en bestudeer afstand, snelheid en baanpositie met NASA/JPL-referentiedata.

  • Vergelijk het Keplermodel met de referentiemodule.
  • Download een tijdstip of dagelijkse jaarreeks.
  • Controleer bronnen, methode en gevonden afwijkingen.

Explore: bekijk de planeten van ons zonnestelsel. Nieuwe verkenningen zijn binnenkort beschikbaar.

Elke dag even kijken? Volg bovenaan de daglengte en het verschil met gisteren. Met je locatie zie je ook lokale zongegevens.

Waarom vraagt OrbitalArcs om mijn locatie?

Je breedte- en lengtegraad zijn nodig voor lokale zongegevens. Bij het openen vraagt je browser om toestemming. Coördinaten blijven in deze pagina en worden niet opgeslagen of naar een externe dienst verstuurd. Zonder toestemming blijven de jaarklok, lessen en onderzoeksgegevens beschikbaar.

Wat is live en wat is een simulatie?

De startpagina rekent met de tijd van je apparaat. Educatief kan een dag of jaar versneld afspelen. Onderzoek gebruikt opgeslagen NASA/JPL-efemeriden voor het gekozen tijdstip. Wolken en camerabeweging zijn visueel; bronnen en nauwkeurigheid vind je bij Model & bronnen en op de onderzoekspagina.

Hoe laat wordt het donker vandaag?

Bekijk bovenaan de zonsondergang vandaag voor jouw locatie. Daarna volgt schemering: het is niet meteen volledig donker. Hoe lang de schemering duurt hangt onder meer af van je breedtegraad en het seizoen. Nog daglicht telt alleen de tijd mee waarin de zon boven de gebruikte zonsopkomstgrens staat.

Hoeveel daglicht is er vandaag nog over?

Nog daglicht vandaag telt tijdens de dag af richting zonsondergang. Vóór zonsopkomst zie je al het daglicht dat vandaag nog komt; na het laatste daglicht staat de teller op nul. De tijden zijn benaderingen voor je locatie en gebruiken de tijdzone van je apparaat.

Wanneer worden de dagen langer?

Op het noordelijk halfrond worden de dagen doorgaans langer na de winterzonnewende en korter na de zomerzonnewende. Op het zuidelijk halfrond is dat omgekeerd. Het verschil met gisteren laat de verandering van de daglengte op jouw locatie zien.

Verandert daglengte door zomer- en wintertijd?

Een klokverzet verandert de stand van de zon niet. Zonsopkomst en zonsondergang krijgen wel een andere kloktijd. Op de overgangsdag volgt deze daglichtteller de werkelijke daglichtintervallen binnen de kalenderdag van je apparaat.

Contact

ACHTER DE JAARKLOK

Werkelijke tijd.
Eerlijk perspectief.

De klok volgt de tijd van je apparaat. De baan wordt iedere seconde berekend met JPL's benaderende Kepler-elementen voor het aarde-maanmassamiddelpunt (1800–2050). Keplers vergelijking en de vis-viva-vergelijking leveren de elliptische baan en variabele snelheid.

Dit is geen volledige Horizons-ephemeride: de nominale JPL-afstandsfout is circa 6.000 km. De weergegeven cijfers zijn modelwaarden. UTC wordt omgerekend naar TT met een vaste 69,184 s; UT1 wordt benaderd door UTC. Seizoensmomenten zijn benaderingen op basis van de zonne-eclipticalengte.

De baanvorm behoudt de werkelijke excentriciteit (≈0,0167), met de zon in een brandpunt. Zon en aarde zijn sterk vergroot. Maandpunten staan op de eerste dag om 12:00 UTC; de seizoenskleuren beginnen bij de berekende keerpunten. De achtergrond is een apart, artistiek gekozen ruimteperspectief, geen camera op de kleine baan-aarde.

De grote aarde gebruikt aardvaste continenten, een aparte wolkenlaag, nachtelijke stadslichten en berekende zonrichting en siderische rotatie. De wolken bewegen met een illustratieve wind van 12° per dag; ze zijn geen actueel weer. Reflectie op oceanen, wolkenschaduw en schemering versterken het verschil tussen land, water en atmosfeer. De camera begint bij de dag-nachtgrens en beweegt standaard langzaam door de ruimte. De aarde draait in werkelijke tijd, circa 15° per uur. De atmosfeer is visueel versterkt. Bij het openen vraagt de app via de browser om je locatie. Als je al toestemming hebt gegeven kan de browser die direct doorgeven; na weigeren kun je de knop gebruiken om opnieuw te proberen. Met jouw toestemming berekent de app de zonhoogte, dag/nachtstatus en zonsopkomst en zonsondergang voor je coördinaten. Zon op/onder gebruikt een geometrische zonhoogte van −0,833° voor zonneschijf en standaardrefractie; terrein en echt weer ontbreken. Dag = zon boven −0,833°, schemering = tot −6°, daarna nacht. Tijden volgen de apparaattijdzone, ook als je coördinaten elders liggen. Je locatie wordt niet opgeslagen of naar een externe dienst verstuurd. De optionele camera beweegt met 0,3° per seconde; dit is camerabeweging, geen versnelde aardrotatie. Je kunt de camerabeweging pauzeren via Over dit model. Kilometerstanden zijn geïntegreerde modelafstanden; de dagteller volgt je lokale middernacht.

De Chinese datum komt uit de ingebouwde Intl Chinese kalender. Nieuwe modules kunnen de rekenkern uitbreiden zonder de weergave te veranderen.

Camerabeweging

Camera stil

NOAA · Standaard zonsopkomst en refractie ↗
NASA JPL · Model, elementen en nauwkeurigheid ↗
Aard- en wolkentexturen · WebGL Earth ↗
Nachtkaart · Three.js / NASA ↗

ONTDEK ONZE AARDE

Beweeg. Kijk. Begrijp.

Noordelijk halfrond

Aarde laden…
Weergave & referentielijnen

Ashelling t.o.v. de loodlijn op het baanvlak: circa 23,44°. De hoek op je scherm hangt af van de camera.

Referentielijnen

Lijnen op het aardoppervlak verdwijnen achter de horizon. De loodlijn is een ruimtelijke referentie, geen tweede aardas.

Sleep om te draaien · knijp of gebruik +/− om te zoomen

Les van 10 minuten: waarom hebben we seizoenen?

Voorspel → onderzoek → vergelijk → leg uit. Geschikt om samen met een docent, ouder of klasgenoot te doorlopen.

Voor docent of begeleider

Leerdoel: de leerling verbindt aardashelling met daglengte en tegengestelde seizoenen, en onderscheidt dit van afstand tot de zon.

  1. 2 minuten: laat een voorspelling kiezen zonder het antwoord voor te zeggen.
  2. 3 minuten: bespreek de as, de loodlijn en de richting naar de zon. Laat juni en december zien.
  3. 3 minuten: vergelijk beide halfronden op gelijke breedtegraad. Vraag wat hetzelfde blijft en wat verandert.
  4. 2 minuten: laat de leerling het verband zelf uitleggen en terugkijken naar de voorspelling.

Gebruik pauze en de seizoensknoppen. Benadruk dat dit ontdekvenster een simulatie kan tonen; de jaarklok erachter blijft live. De tijden per stap zijn een richtlijn.

Hint

Je antwoorden blijven in deze pagina; de app slaat ze niet op en verstuurt ze niet. Kopieer ze zelf om ze te bewaren.

23,44°NDecember23,44°NJuniZON

Schematisch. De aardassen zijn parallel; stippellijnen staan loodrecht op het baanvlak. Afstanden en afmetingen zijn niet op schaal.

Module: tijd & aardas

Eén draai, verschillende tijden

De aarde draait naar het oosten. Een gemiddelde zonnedag duurt 24 uur: 360° gedeeld door 24 is 15° per uur. Eén lengtegraad komt dus overeen met ongeveer vier minuten gemiddelde zonnetijd.

Ten opzichte van de sterren duurt een omwenteling ongeveer 23 uur en 56 minuten. Door de omloop rond de zon duurt de gemiddelde zonnedag iets langer.

Greenwich · gemiddeld
Gekozen lengtegraad · gemiddeld

Dit is gemiddelde zonnetijd, benaderd met UTC en lengtegraad. Officiële tijdzones en zomertijd zijn menselijke afspraken; de echte zon loopt bovendien niet altijd gelijk met de gemiddelde zon.

LIVE · 1×

SCHEMATISCHE BAAN
Afstand tot de zon
Omloopsnelheid
Seizoen · noordelijk halfrond

Wolken zijn illustratief. Simulatie verandert alleen dit ontdekvenster; de jaarklok erachter blijft live.